Home >> Professionals >> Over Geriatrie >> Kernvragen rondom klinische geriatrie

Kernvragen rondom klinische geriatrie

1. Wat is klinische geriatrie?

Oneliner: Hét medisch specialisme voor kwetsbare ouderen in het ziekenhuis.

Beschrijving voor professional: Klinische geriatrie is een medisch specialisme gericht op diagnostiek en behandeling van oudere patiënt met meervoudige problematiek. Klinisch geriaters  werken in patiëntenzorg en doen wetenschappelijk  onderzoek in algemene en academische ziekenhuizen en GGZ-instellingen. Complexe zorg en intensieve samenwerking  met andere zorgprofessionals behoren tot de kerncompetenties van elke klinisch geriater.

Beschrijving voor niet-professional: Klinische geriatrie is het medisch specialisme (in een algemeen ziekenhuis of GGZ-instelling) gericht op de oudere patiënt die te maken heeft met meerdere medische problemen tegelijk. Dit kan zijn op lichamelijk, psychisch en sociaal vlak.

 

2. Wat is een klinisch geriater?

Oneliner: Dé medisch specialist voor oudere patiënten in het ziekenhuis, die samenwerkt met andere zorgprofessionals met als doel om de behandeling van deze patiënten goed  af te stemmen.

Een klinisch geriater is een medisch specialist in een algemeen, academisch of psychiatrisch ziekenhuis (GGZ) gericht op de oudere patiënt met meerdere problemen tegelijk, dit kan zijn op lichamelijk, psychisch en sociaal vlak.

 

3. Waar staan we voor als Nederlands Vereniging voor Klinische Geriatrie (NVKG)?

Oneliner: klinisch geriaters maken zich sterk voor kwetsbare ouderen in ieder ziekenhuis.

Iedere (kwetsbare) oudere patiënt verdient uitstekende zorg, afgestemd op zijn eigen situatie. Daarom wil de Nederlandse Vereniging voor Klinische Geriatrie dat er in elk ziekenhuis en elke GGZ-instelling een klinisch geriater is, als onderdeel van een netwerk van zorg rondom de oudere patiënt. De NVKG wil klinisch geriaters faciliteren om die uitstekende zorg voor (kwetsbare) ouderen te leveren.

De NVKG doet dit door standaarden voor goede kwaliteit van zorg te ontwikkelen en te toetsen, wetenschappelijk onderzoek in de geriatrie te promoten, de opleiding van nieuwe klinisch geriaters te stimuleren en de financiering van de geriatrie te borgen. De NVKG werkt met 31 andere wetenschappelijke verenigingen samen in de Federatie Medisch Specialisten, de beroepsvereniging voor en door medisch specialisten. De Federatie wil dat medisch specialisten invloed behouden op de inhoud van hun vak. Hoge kwaliteit van zorg, veilige en toegankelijke zorg staan hierbij voorop.

 

4. Waar werkt een klinisch geriater?

Een klinisch geriater is een medisch specialist en werkt in een algemeen, academisch of psychiatrisch ziekenhuis (GGZ).  In bijna ieder ziekenhuis in Nederland zijn klinisch geriaters werkzaam.

 

5. Hoe werkt (wat doet) een klinisch geriater?

Oneliner: Een klinisch geriater is een medisch specialist die de oudere patiënt met een achteruitgang in het functioneren onderzoekt, zowel op lichamelijk, psychisch als sociaal vlak.

Bij ouderen is er vaak sprake van een combinatie van meerdere medische of psychische klachten. Om deze patiënten adequaat te kunnen helpen, moeten de behandelingen van de verschillende gezondheidsklachten onderling goed op haar worden afgestemd. De klinisch geriater zorgt voor een duidelijk totaalbeeld van de gezondheid van de oudere patiënt. Hij/zij onderzoekt de patiënt zowel op lichamelijk als op geestelijk gebied. Ook wordt de sociale situatie in kaart gebracht, dus hoe ziet de thuissituatie eruit? De wens van de patiënt rondom kwaliteit van leven en zelfstandigheid staat voorop. Indien nodig wordt een behandeling ingesteld. Bovendien wordt geadviseerd wat er verder er nodig is om de oudere zo zelfstandig mogelijk te laten blijven, bijvoorbeeld thuiszorg of dagbesteding. Hierbij wordt waar mogelijk ook familie of mantelzorger betrokken.

De klinisch geriater werkt in een team samen met onder andere verpleegkundigen en therapeuten, zoals fysiotherapeut en ergotherapeut Ook kunnen andere specialisten uit het ziekenhuis bij onderzoek en behandeling worden betrokken.

 

6. Het doel is om patiënten steeds langer thuis te laten wonen. Wat is het standpunt van de (NVKG) hierover?

Als het de wens van een oudere is om zo lang mogelijk zelfstandig te blijven functioneren, ondersteunen wij dat volledig. Eigen regie houden en onafhankelijk blijven is een prima streven. Maar thuis blijven wonen is geen doel op zich. Het doel is dat een oudere een optimale kwaliteit van leven heeft. Wat daar voor nodig is, is voor ieder mens anders. Iemand va 98 bijvoorbeeld, die heel weinig energie ter beschikking heeft, zou de keuze moeten hebben om die energie niet aan alle dagelijkse dingen zoals huishouden en boodschappen doen te besteden. Daar zou  ondersteuning voor kunnen komen, zodat er energie overblijft voor zaken die  haar/hem gelukkig maken zoals naar een verjaardag van een kleinkind gaan. Als maatschappij eisen dat deze persoon alles zelf blijft doen in een zelfstandige woonsituatie draagt dat niet bij aan haar/zijn kwaliteit van leven.

 

7. Met welke problemen en vanaf welke leeftijd kunt u verwezen worden naar een klinisch geriater?

Wij hanteren geen leeftijdsgrens.  Als er problemen spelen op meerdere vlakken, bijvoorbeeld psychisch en lichamelijk, of bij een probleem waarvan de oorzaak onduidelijk is, kan de geriater een goede analyse maken en een voorstel doen voor behandeling. De meeste patiënten die naar ons verwezen worden oud, omdat op die leeftijd dergelijke ingewikkelde problemen vaker spelen.

Voorbeelden klachten waarmee ouderen bij een klinisch geriater komen: vallen waarbij meerdere oorzaken mee kunnen spelen, achteruitgang van de gezondheid zonder duidelijke oorzaak, mensen met infecties die ook in de war zijn, mensen met heel veel chronische kwalen en bijbehorende medicijnen waarbij geanalyseerd moet worden welk medicijn/behandeling nog zinvol is.

 

8. Hoe wordt er rekening gehouden met ouderen in het ziekenhuis?

Er is het keurmerk ‘senior vriendelijk ziekenhuis’ voor ziekenhuizen die goed inspelen op de behoeften van ouderen. Er wordt in deze ziekenhuizen bijvoorbeeld rekening gehouden met mensen die slechter zien, horen en/of bewegen of een lager tempo hebben. Zowel het gebouw, de voorzieningen als de  kennis en vaardigheden van alle betrokken hulpverleners worden hier op aangepast.

Verder worden patiënten bij opname in het ziekenhuis gescreend op kwetsbaarheid  om snel de nodige acties in gang te zetten om bijvoorbeeld achteruitgang van lopen of ontstaan van verwardheid te voorkomen. Mensen liggen zo weinig mogelijk in bed en worden in een normaal dag/nacht ritme gehouden, brillen en hoorapparaten worden opgezet/ in gedaan. Zo nodig  worden familie en mantelzorgers ingeschakeld om patiënten te begeleiden tijdens opname.

 

9. Waarin verschilt een klinisch geriater met een specialist ouderengeneeskunde?

Klinisch geriaters onderzoeken en behandelen oudere mensen die ziek worden. Zij werken meestal in het ziekenhuis of in de GGZ.  Specialisten ouderengeneeskunde werken met ouderen die revalideren, herstellen of chronische zorg nodig hebben. Zij werken vaak samen met de huisarts of in het verpleeghuis.

Om een voorbeeld te geven: een oudere vrouw die vaak valt, komt met een gebroken heup op de eerste hulp. Zij wordt daar samen met de chirurg behandeld door de klinisch geriater. De specialist ouderengeneeskunde zorgt voor de revalidatie in het verpleeghuis na de opname in het ziekenhuis.

 

10. Wat is de wetenschapsagenda?

Oneliner: wetenschappelijk onderzoek bij kwetsbare ouderen is hard nodig om de zorg beter te maken.

Er wordt nog weinig wetenschappelijk onderzoek gedaan naar zorg voor kwetsbare ouderen met multiproblematiek. Hierdoor weten we vaak niet hoe ze het beste behandeld kunnen worden. Klinisch geriaters hebben daarom in 2015 de belangrijkste 10 onderzoeksvragen op een rij gezet. Een voorbeeld is de vraag wanneer pillen tegen een hoge bloeddruk nog zinvol of juist schadelijk zijn bij mensen van 80 jaar en ouder. De komende jaren gaan we dit onderzoek uitvoeren.